Szczepienia dla Podróżujących - szczegóły TUTAJ

Dlaczego warto się szczepić? - więcej informacji TUTAJ

Szczepienia Obowiązkowe i Zalecane - aktualny kalendarz szczepień na rok 2012 TUTAJ

Większość rodziców już w 1 roku życia dziecka spotyka się z problemem szczepień dodatkowych (zalecanych). Czy warto poszerzyć kalendarz szczepień i dodatkowo uodpornić dziecko na różne choroby zakaźne?Zagadnienie szczepień dodatkowych (zalecanych) wywołuje wiele kontrowersji i pytań ze strony rodziców. Wiele osób boi się nadmiernej stymulacji dziecka licznymi szczepionkami.Z drugiej strony spotyka się też rodziców naciskających na przeprowadzanie wszystkich możliwych, dodatkowych szczepień. Wielu rodzicom wydaje się (niesłusznie!), że szczepienia zalecane powinny być wykonane u każdego dziecka, a powodem umieszczenia ich na liście dodatkowej są tylko względy finansowe, to jest brak środków pozwalających na zakup szczepionek dla całej populacji. Na poparcie tej tezy przywołuje się kalendarze szczepień rekomendowanych w najbogatszych krajach świata(np. w USA), gdzie przykładowo zaleca się szczepienie każdego dziecka przeciwko ospie wietrznej oraz przeciwko zakażeniom Streptococcus pneumoniae (Dwoinka zapalenia płuc).Niektóre szczepienia zalecane są bezpieczniejsze dla zdrowia niż szczepienia obowiązkowe. Inne chronią przed chorobami zakaźnymi nie objętymi kalendarzem szczepień lub przed kilkoma chorobami zakaźnymi w jednym zastrzyku. Pomimo tego, że szczepienia zalecane są płatne warto z nich skorzystać, ponieważ w trosce o własne zdrowie znacznie lepiej jest zapobiegać niż leczyć skutki chorób zakaźnych.

Lista szczepień zalecanych:

• WZW typu B (Wirusowe Zapalenie Wątroby typu B)
• WZW typu A (Wirusowe Zapalenie Wątroby typu A)
• Odra, Świnka, Różyczka
• Grypa
• Kleszczowe zapalenie mózgu
• Zakażenie haemophilus influenzae typu b (Hib)
• Błonica, Tężec
• Zakażenie streptococcus pneumoniae (Dwoinka zapalenia płuc)
• Zakażenie neisseria meningitidis (Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych)
• Żółta gorączka
• Ospa wietrzna
• Wścieklizna
• Biegunka rotawirusowa
• Ludzki wirus brodawczaka (HPV)
• Informacje dodatkowe o szczepieniach

WZW typu B (Wirusowe Zapalenie Wątroby typu B)
- domięśniowo; dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:

1. Osobom, które ze względu na tryb życia lub wykonywane zajęcia są narażone na zakażenia związane z uszkodzeniem ciągłości tkanek lub poprzez kontakt seksualny.
2. Przewlekle chorym o wysokim ryzyku zakażenia nie szczepionym w ramach szczepień obowiązkowych.
3. Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych.
4. Dzieciom i młodzieży, nie objętym dotąd szczepieniami obowiązkowymi.
5. Osobom dorosłym, zwłaszcza w wieku starszym.

Zaleca się szczepienia podstawowe, w cyklu 0, 1, 6. Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo. Osobom przewlekle chorym podawać dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty HBs powyżej poziomu ochronnego (10 j.m./l). Dawki przypominające podawać według wskazań lekarza oraz producenta.

WZW typu A (Wirusowe Zapalenie Wątroby typu A)
- domięśniowo; dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:

1. Osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i pośredniej endemiczności zachorowań na WZW typu A.
2. Osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz przy konserwacji urządzeń
3. służących temu celowi.
4. Dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które nie chorowały na WZW typu A.

Odra, Świnka, Różyczka
- podskórnie według wskazań producenta
Szczególnie zalecane osobom:

1. Osobom nie szczepionym przeciw odrze, śwince i różyczce w ramach szczepień obowiązkowych należy podać dwie dawki szczepionki w odstępie co najmniej 4 tygodni. U osób wcześniej szczepionych przeciw odrze lub różyczce szczepionkami monowalentnymi należy traktować jako szczepienie przypominające.
2. Młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w środowiskach dziecięcych (przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie), dla zapobiegania różyczce wrodzonej szczególnie nieszczepionym w 13 roku życia lub jeżeli od szczepienia podstawowego w 13 roku życia minęło więcej niż 10 lat.

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowań na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, należy ją podać nie wcześniej niż po upływie 4 tygodni od wyzdrowienia. Nie szczepić w okresie ciąży. Przez 3 miesiące po szczepieniu nie należy zachodzić w ciążę.

Grypa
- dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:

Ze wskazań klinicznych i indywidualnych:

1. przewlekle chorym (astma, cukrzyca, niewydolność układu krążenia, oddychania, nerek).
2. w stanach obniżonej odporności.
3. osobom w wieku powyżej 55 lat.

Ze wskazań epidemiologicznych:

1. pracownikom ochrony zdrowia, szkół, handlu, transportu oraz innym osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą ludzi.
2. dla dzieci zdrowych od 6 miesiąca życia do 18 roku życia.

Według wskazań producenta. Szczepionki ważne są tylko jeden rok ze względu na coroczne zmiany składu według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.

Kleszczowe zapalenie mózgu
- dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:
Przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej choroby: w szczególności osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasu, stacjonującemu wojsku, funkcjonariuszom straży pożarnej i granicznej, rolnikom, młodzieży odbywającej praktyki oraz turystom i uczestnikom obozów i kolonii.
Szczepienie według wskazań producenta.

Zakażenie haemophilus influenzae typu b (Hib)
- domięśniowo lub podskórnie; dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:
Dzieciom do 6 roku życia niezaszczepionym w ramach szczepień obowiązkowych dla zapobiegania zapaleniom opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicy, zapaleniom nagłośni itp.
Szczepienia według wskazań producenta.

Błonica, Tężec
- domięśniowo lub podskórnie; dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:

1. Osobom dorosłym powyżej 19 roku życia (szczepionym podstawowo) pojedyncze dawki przypominające, co 10 lat, a nieszczepionym w przeszłości - szczepienie podstawowe.
2. Osobom w podeszłym wieku, które ze względu na wykonywane zajęcia są narażone na zakażenie.

Zakażenie streptococcus pneumoniae (Dwoinka zapalenia płuc)
- domięśniowo lub podskórnie; dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki
Szczególnie zalecane osobom:  

Szczepionka nieskoniugowana (polisacharydowa):
a) osobom w wieku powyżej 65 roku życia;
b) dzieciom powyżej 2 roku życia oraz dorosłym z grup ryzyka (w tym chorującym na przewlekłe choroby serca i płuc, cukrzycę, chorobę alkoholową, nabyte zaburzenia odporności, osobom po splenektomii) - dawkowanie według wskazań producenta.

Szczepionka skoniugowana:
a) dzieciom od 2 miesiąca życia do 5 roku życia;
b) dawkowanie według wskazań producenta;

Dzieciom w wieku od 2 miesiąca życia do 5 roku życia z grup ryzyka np. uczęszczające do żłobka, przedszkola lub z chorobami przewlekłymi, w tym zaburzenia odporności – dawkowanie według wskazań producenta.

Zakażenie neisseria meningitidis (Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych)
- domięśniowo lub podskórnie
Szczególnie zalecane osobom:
Szczepionka nieskoniugowana /polisacharydowa/: dzieciom powyżej 2 lat i dorosłym – dawkowanie według wskazań producenta.
Szczepionka skoniugowana: od 2 miesiąca życia – dawkowanie według wskazań producenta.

Żółta gorączka
Szczególnie zalecane osobom:
Wyjeżdżającym za granicę, według wymogów kraju docelowego, zgodnie z zaleceniami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych. Dotyczy w szczególności krajów Afryki oraz Ameryki Południowej.
Nie szczepić osób uczulonych na białko kurze.
Uwaga: również wykonanie szczepienia jest odpłatne.

Ospa wietrzna
- domięśniowo lub podskórnie
Szczególnie zalecane osobom:
Osobom, które nie chorowały na ospę wietrzną i nie zostały wcześniej zaszczepione w ramach szczepień obowiązkowych albo zalecanych.
Kobietom planującym zajście w ciążę, które nie chorowały wcześniej na ospę wietrzną.
Dawkowanie według wskazań producenta szczepionki.

Wścieklizna
- domięśniowo lub podskórnie
Szczególnie zalecane osobom:
Osobom wyjeżdżającym do rejonów endemicznego występowania zachorowań na wściekliznę.
Dawkowanie według wskazań producenta szczepionki.

Biegunka rotawirusowa
– doustnie
Szczególnie zalecane osobom:
Dzieciom od 6 tygodnia życia do 24 tygodnia życia – dawkowanie według wskazań producenta.
Szczepionkę przeciwko rotawirusom można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami.

Ludzki wirus brodawczaka (HPV)
– domięśniowo
Dawkowanie według wskazań producenta.

Informacje dodatkowe o szczepieniach

SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B)
1. Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym do: 0; 1; 6 miesięcy. Pierwsza dawka podawana jest w ciągu 24 godzin po urodzeniu (najlepiej w ciągu 12 godzin), jeśli to możliwe jednocześnie ze szczepieniem przeciw gruźlicy . Druga dawka szczepienia pierwotnego po 4-6 tygodniach* od poprzedniej, jeśli to możliwe, jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecia dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego, po 6 miesiącach* od pierwszej dawki.
2.Dotyczy młodzieży w 14 roku życia w stosunku do tych osób które nie były uprzednio szczepione. Szczepienie należy wykonać dawką dla dzieci lub dla dorosłych w zależności od wieku dziecka i zaleceń producenta w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy.
3. Szczepienia osób z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV narażonych w sposób szczególny na zakażenie (domownicy oraz osoby przebywające w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych) wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy. Nie przewiduje się podawania dawek przypominających.
4. Szczepienia osób poddawanych zabiegom dializ wykonuje się z zastosowaniem dawek szczepionki wskazanej przez producenta dla osób dializowanych.
5. Oznaczanie poziomu przeciwciał anty HBs u osób przewlekle chorych nie jest finansowane w ramach budżetu PSO.
6. Niedopuszczalne jest odmawianie wykonania zabiegu medycznego związanego z naruszeniem ciągłości tkanek w przypadku braku szczepienia przeciw WZW typu B.
* w zależności od zaleceń producenta

SZCZEPIENIA PRZECIW ODRZE, ŚWINCE I RÓŻYCZCE
1. Szczepienie podstawowe skojarzoną szczepionką potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 13-14 miesiącu życia.
2. Dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 10 roku życia, szczepieniem tym objęta jest cała populacja dzieci w w/w roczniku.
3. W stosunku do dzieci powyżej 10 roku życia, które nie otrzymały dwóch dawek szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce, należy systematycznie uzupełnić brakującą dawkę szczepionki, nie później niż do ukończenia 19 roku życia. Dotyczy to dzieci urodzonych po 31 grudnia 1996 r.
4. Wykonane w 7 roku życia szczepienie preparatem monowalentnym przeciw odrze nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce w 10 roku życia.
5. Dzieci, które otrzymały dwie dawki skojarzonej szczepionki potrójnej przeciw odrze, śwince i różyczce w poprzednich latach życia, nie wymagają podawania trzeciej dawki tej szczepionki.
6. Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, należy ją podać po upływie co najmniej 4 tygodni od wyzdrowienia.
7. Nie zaleca się zachodzenia w ciążę w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki potrójnej przeciw odrze, śwince i różyczce, pomimo że zajście w ciążę w okresie 3 miesięcy od jej podania nie zwiększa ryzyka wad wrodzonych u płodu.

SZCZEPIENIA PRZECIW GRUŹLICY
1. W przypadku odroczenia wykonania szczepienia przeciw gruźlicy w pierwszej dobie życia, szczepionkę należy podać w innym możliwym terminie przed wypisaniem dziecka z oddziału noworodkowego.
2. Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie wykonuje się po osiągnięciu masy ciała powyżej 2000 g.
3. Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przez matki HIV+ musi być poprzedzone konsultacją specjalistyczną. Decyzję o szczepieniu podejmuje specjalista chorób zakaźnych lub lekarz poradni konsultacyjnej ds. szczepień.
4. Zgodnie z aktualną wiedzą, odstąpiono od oceny wielkości blizny poszczepiennej oraz obowiązkowej rewakcynacji dzieci i młodzieży. Z tego powodu u każdego dziecka należy na podstawie dokumentacji medycznej sprawdzić wykonanie szczepienia BCG, a jeśli szczepienie to nie było wykonane, należy w możliwie najkrótszym terminie podać jedną dawkę szczepionki BCG śródskórnie. Szczepienie należy kontynuować u dzieci i młodzieży nie zaszczepionej w okresie noworodkowym od dnia urodzenia do ukończenia 15 roku życia. W przypadku wystąpienia wątpliwości szczepienie może być zrealizowane w poradni specjalistycznej świadczącej usługi w zakresie szczepień ochronnych.

SZCZEPIENIA PRZECIW POLIOMYELITIS (Choroba Heinego-Medina)
1. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepionkę zabitą (IPV) jako pierwsze dwie dawki szczepienia. Pierwszą dawkę podaje się podskórnie lub domięśniowo na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6-8 tygodniach* od szczepienia poprzedniego) jednocześnie z drugą dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, a drugą dawkę po 6-8 tygodniach* jednocześnie z trzecią dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecią dawkę szczepionki IPV w ramach szczepienia podstawowego (uzupełniającą) należy podać w 16-18 miesiącu życia jednocześnie ze szczepionką DTP.
2. W 6 roku życia należy podać szczepionkę OPV.
* w zależności od zaleceń producenta

SZCZEPIENIA PRZECIW BŁONICY, TĘŻCOWI I KRZTUŚCOWI
1. Szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi wykonywane są szczepionką DTP trzykrotnie, w odstępach 6-8 tygodni*, w pierwszym roku życia (szczepienie pierwotne) oraz jeden raz w 2 roku życia (szczepienie uzupełniające). Pierwsza dawka szczepionki podawana jest w 2 miesiącu życia, po 6-8 tygodniach* od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B, jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw WZW typu B. Druga dawka - na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6-8 tygodniach* od szczepienia poprzedniego), jednocześnie ze szczepionką przeciw poliomyelitis (IPV). Trzecia dawka - w 5 miesiącu życia (po 6-8 tygodniach* od szczepienia poprzedniego), jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw poliomyelitis (IPV). Dawka czwarta - w 16-18 miesiącu życia, jednocześnie ze szczepionką inaktywowaną przeciw poliomyelitis (IPV).
2. Dzieciom mającym trwałe przeciwwskazania do szczepienia szczepionką komórkową przeciw krztuścowi należy zastosować szczepionkę DTaP z bezkomórkowym komponentem krztuścowym – trzykrotnie w pierwszym roku życia i jeden raz w 2 roku życia, według schematu DTP, jeżeli nie ma przeciwwskazań do szczepienia komponentem acelularnym, lub szczepionką DT, dwukrotnie w pierwszym roku życia i jeden raz w 2 roku życia. Wówczas w 2 miesiącu życia trzeba podać domięśniowo szczepionkę przeciw WZW typu B, a po 6-8 tygodniach* jednocześnie zaszczepić pierwszą dawką DT (podskórnie) i pierwszą dawką szczepionki POLIO (IPV - podskórnie). Po następnych 6-8 tygodniach* podać: drugą dawkę szczepionki DT (podskórnie) i jednocześnie drugą dawkę szczepionki POLIO (IPV - podskórnie). * w zależności od zaleceń producenta

SZCZEPIENIA PRZECIW HAEMOPHILUS INFLUENZAE TYPU b (Hib)
1. Szczepienia przeciw haemophilus influenzae typu b jednocześnie z kolejnymi dawkami szczepionki DTP. Pełen cykl szczepień powinien składać się z 3 dawek szczepienia pierwotnego, podawanych trzykrotnie w pierwszym roku życia oraz jednej dawki uzupełniającej podanej w 2 roku życia dziecka, o ile producent nie wskazuje innego schematu uodpornienia.
2. Dzieciom szczepionym od 6 do 12 miesiąca życia powinny być podane dwie dawki szczepionki w cyklu szczepień pierwotnych oraz jedna dawka uzupełniająca, po roku od podania 2 dawki.
3. Dzieciom powyżej pierwszego roku życia powinna być podana jedna dawka szczepionki.

SZCZEPIENIA PRZECIW OSPIE WIETRZNEJ
1. Sczepienia przeciwko ospie wietrznej w ramach szczepień obowiązkowych powinny być wykonane zgodnie z zarejestrowanym schematem szczepienia. Obecnie obowiązuje dwudawkowy schemat szczepienia dla wszystkich dzieci bez względu na wiek.
2. Minimalny odstęp pomiędzy kolejnymi dawkami tej szczepionki wynosi 4 tygodnie.
3. W przypadku dzieci chorych przewlekle szczepienie może być wykonane, gdy pozwala na to stan kliniczny i immunologiczny pacjenta oceniony przez specjalistę.

ORGANIZACJA SZCZEPIEŃ
1. Obowiązkowe szczepienia ochronne preparatami zakupionymi ze środków budżetu państwa wykonują wyłącznie ŚWIADCZENIODAWCY w ramach umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie podstawowej opieki zdrowotnej lub innego zakresu świadczeń (np. z zakresu medycyny szkolnej), o ile tak przewiduje zawarta umowa.
2. Dzieci rozpoczynające naukę w szkole powinny być szczepione na jesieni. Jest to uzasadnione następującymi względami:
a) szczepienia takie chronią dzieci przed zakażeniami w nowym środowisku;
b) dopiero na jesieni większość dzieci urodzonych w danym roku osiąga wiek wskazany w programie szczepień ochronnych;
c) szczepienia zwykle wyprzedzają sezonową zwyżkę zachorowań (styczeń-maj następnego roku kalendarzowego).
3. Jeżeli duża koncentracja szczepień utrudnia ich wykonanie albo przemawiają za tym ważne względy organizacyjne, część szczepień (zwłaszcza dzieci kończących szkoły podstawowe lub ponadpodstawowe) można przeprowadzić w I połowie roku kalendarzowego. Wówczas należy szczepić wcześniej (przed wakacjami) dzieci kończące określony wiek w danym roku kalendarzowym - tzn. dopuszcza się wcześniejsze o około pół roku szczepienie dzieci w wieku szkolnym, a nie przekładanie ich na kolejny rok kalendarzowy.
4. Określony w części IA PSO wiek dziecka należy rozumieć jak w przykładzie: dziecko, które ukończyło 3 lata jest w czwartym roku życia.
5. Odstęp między szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.
6. Odstęp między kolejnymi dawkami tej samej szczepionki powinien być zgodny ze wskazaniami producenta.
7. Odstęp między różnymi szczepionkami nie zawierającymi żywych drobnoustrojów jest dowolny, z zachowaniem niezbędnego odstępu dla uniknięcia nałożenia się ewentualnego niepożądanego odczynu poszczepiennego na kolejne szczepienie.
8. Odstęp między szczepionką zawierającą żywe drobnoustroje, a szczepionką nie zawierającą żywych drobnoustrojów jest dowolny, z zachowaniem niezbędnego odstępu dla uniknięcia nałożenia się ewentualnego niepożądanego odczynu poszczepiennego na kolejne szczepienie.