Profilaktyczne Programy Zdrowotne
(Realizowane w ramach umowy z NFZ)

W ramach programów profilaktycznych, realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia osoby ubezpieczone mogą korzystać z bezpłatnych badań, które dotyczą najgroźniejszych chorób.
Badania  te są bezpłatne, wystarczy zgłosić się osobiście lub umówić telefonicznie z naszą placówką i ustalić dogodny termin wizyty. Programy skierowane są do osób w grupach wiekowych najbardziej zagrożonych wybranymi chorobami.

Programy profilaktyczne realizowane w naszym Centrum Medycznym:

Program profilaktyki chorób układu krążenia
Populacyjny program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy 
Program profilaktyki chorób odtytoniowych - palenie jest uleczalne 
Program profilaktyki gruźlicy

Program profilaktyki chorób układu krążenia

Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność w Polsce z tego powodu należy do najwyższych w Europie. Współczesny styl życia sprzyja niestety rozwojowi chorób układu krążenia. Do najistotniejszych czynników należą:

• nadciśnienie tętnicze krwi (wartość RR > 140/90 mmHg),
• zaburzenia gospodarki lipidowej (podwyższone stężenie we krwi cholesterolu całkowitego, LDL-cholesterolu, triglicerydów i niskie stężenie HDL-cholesterolu),
• palenie tytoniu - sprzyja chorobie wieńcowej, często towarzyszy stresowi podnoszącemu ciśnienie i powodującemu przeciążenie układu krążenia 
• niska aktywność ruchowa = miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał
• nadwaga - sprzyja chorobie wieńcowej, miażdżycy i nadciśnieniu (każdy dodatkowy kilogram oznacza dla naszego serca zwiększoną pracę, otłuszczenie serca osłabia jego czynność i prowadzi do niewydolności).
• nieracjonalne odżywianie - sprzyja nadwadze i podwyższeniu poziomu cholesterolu we krwi
• upośledzona tolerancja glukozy,
• wzrost stężenia fibrynogenu,
• wzrost stężenia kwasu moczowego,
• nadmierny stres,
• wiek,
• płeć męska,
• obciążenia genetyczne. 

Brak profilaktyki i lekceważenie czynników ryzyka prowadzi do rozwoju chorób układu krążenia, a w efekcie do niewydolności serca.

Do kogo kierowany jest program?
Adresatami programu są w szczególności osoby obciążone czynnikami ryzyka, zadeklarowane do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i w tym roku będące w 35, 40, 45, 50 oraz 55 roku życia, u których nie została dotychczas rozpoznana choroba układu krążenia i które w okresie ostatnich 5 lat nie korzystały ze świadczeń udzielanych w ramach programu (także u innych świadczeniodawców).

Badania w ramach programu
Badania można wykonać u swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej bez skierowania, który zbada min. poziom cholesterolu i glukozy we krwi oraz oceni ryzyko zachorowań na te choroby.

Pomiar ciśnienia tętniczego - wielkość ciśnienia tętniczego krwi podaje się za pomocą 2 liczb- pierwsza - jest zawsze wyższa i oznacza ciśnienie skurczowe (czyli mierzone bezpośrednio po skurczu serca tzn., w chwili przechodzenia fali krwi przez tętnicę); - druga - jest niższa i oznacza ciśnienie rozkurczowe (mierzone, gdy fala tętna zanika)

Prawidłowa wartość ciśnienia tętniczego: 120/ 80 mmHg
Maksymalna wartość normy: 135/85 mmHg
O nadciśnieniu tętniczym mówimy wówczas, gdy podczas kilkakrotnych pomiarów, dokonywanych w spoczynku, ciśnienie przekracza wartości graniczne, uznane za prawidłowe. Podwyższone ciśnienie tętnicze wywołuje szereg niekorzystnych zmian w naczyniach krwionośnych, sercu, nerkach i mózgu. Nie leczone może prowadzić do udaru mózgu, choroby niedokrwiennej  i zawału serca. U osób z nadciśnieniem znacznie częściej niż u ludzi z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, występuje niewydolność mięśnia sercowego i inne choroby układu krążenia.

Określenie BMI - wskaźnik masy ciała (masę ciała w kg dzielimy przez wzrost w metrach podniesiony do potęgi drugiej - kg/m2) 
prawidłowa masa (BMI) 18,5-24,9
nadwaga - BMI powyżej i równy 25
stopień I otyłości: 30-34,9
stopień II otyłości: 35-39,9

Badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów 
Cholesterol jest tłuszczowym związkiem chemicznym, niezbędnym do życia; powszechnie dzieli się na cholesterol dobry i zły.
LDL - "cholesterol zły" -  korzystny dla zdrowia jest niski poziom LDL. Jeśli poziom jest zbyt wysoki złogi cholesterolu odkładają się w tętnicach i dochodzi do przyspieszonej miażdżycy oraz zwężenia tętnic. Nieodpowiednia dieta obfitująca w pożywienie z dużą ilością tłuszczów zwierzęcych podwyższa stężenie cholesterolu LDL.
HDL - "cholesterol dobry", posiada właściwości przeciwmiażdżycowe. Korzystny dla zdrowia  jest wysoki poziom HDL.
U niektórych osób zbyt wysoki poziom cholesterolu uwarunkowany jest genetycznie, jednak w większości przypadków wysoki poziom cholesterolu jest wynikiem wadliwego odżywiania. Badanie poziomu cholesterolu pozwala ocenić, czy w naszym organizmie nie ma zaburzeń gospodarki lipidowej. W badaniu o nazwie "lipidogram" ocenia się zwykle stężenie kilku parametrów: cholesterolu, cholesterolu HDL, cholesterolu LDL. Oprócz tych parametrów istotny jest jeszcze jeden: trójglicerydy. Nadmierne stężenie trójglicerydów zwiększa ryzyko rozwoju miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca.

Prawidłowe wartości:
Cholesterol całkowity (TC) - poniżej 190 mg/dl (5,0 mmol/l)
LDL cholesterol - poniżej 115 mg/dl (3,0 mmol/l)
HDL cholesterol u kobiet - 46 mg/dl (1,2 mmol/l) i powyżej
HDL cholesterol u mężczyzn - 40 mg/dl (1,0 mmol/l) i powyżej
Trójglicerydy (TG) - poniżej 150 mg/dl (1,7 mmol/l)

Populacyjny program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest drugim, co do częstości, nowotworem u kobiet w Polsce. Szacuje się, że rocznie choroba dotyka ok. 4.000 kobiet i ok. 2.000 umiera z tego powodu.
Zarówno współczynnik zachorowalności jak i umieralności na raka szyjki macicy w naszym kraju jest jednym z najwyższych w Europie! Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, każdego roku w Polsce notuje się około 13 przypadków raka szyjki macicy na 100 tysięcy kobiet. Wskaźnik śmiertelności z powodu tego nowotworu to około 7 przypadków na 100 tysięcy. W innych krajach europejskich wskaźnik ten jest znacznie niższy, np. w Finlandii wynosi 1,8 na 100 tysięcy kobiet. W ciągu ostatnich 25 lat praktycznie pozostaje na tym samym poziomie. W tym samym czasie w krajach Unii Europejskiej (np. Szwecja, Finlandia) i w USA współczynnik ten obniżył się do ok. 2-3/100 000. Spadek umieralności w w/w krajach spowodowany został głównie wprowadzeniem ogólnokrajowych programów aktywnej profilaktyki raka szyjki macicy.

CYTOLOGIA - badanie, które ratuje życie
Raka szyjki macicy i wszelkie zmiany poprzedzające rozwój nowotworu można wykryć za pomocą prostego badania cytologicznego, w którym pobiera się komórki nabłonka szyjki macicy. Dzięki temu badaniu można zdiagnozować stadia przednowotworowe jak i raka szyjki macicy w bardzo wczesnej możliwej do wyleczenia postaci. Tymczasem w naszym kraju zaniedbując cytologię blisko 70% kobiet trafia do lekarza dopiero wtedy, gdy choroba jest już poważnie rozwinięta.
Cytologia jest badaniem uważanym za największe osiągnięcie medycyny  XX wieku w dziedzinie promocji zdrowia. Jest to badanie proste, krótkie i bezbolesne. Nie wymaga specjalnego przygotowania, trzeba jedynie pamiętać, by na 24 godziny przed badaniem nie stosować leków dopochwowych ani irygacji.
Za pomocą specjalnej szczoteczki - z pochwy i kanału szyjki macicy pobierane są złuszczone komórki nabłonka, które następnie są oglądane pod mikroskopem. Aby zapobiec rozwojowi nowotworu należy wykonywać cytologię regularnie. Kobiety z grupy podwyższonego ryzyka powinny poddawać się badaniu raz w roku, w przypadku kobiet spoza tej grupy, u których dotychczasowe wyniki cytologii były prawidłowe - badanie powinno być wykonywane co 2-3 lata.

Kto powinien skorzystać z badań?
Program przeznaczony jest dla kobiet w wieku od 25 do 59 lat, ubezpieczonych, które w ciągu ostatnich 3 lat nie wykonywały badania cytologicznego.

Realizacja programu
Panie z określonej grupy wiekowej mogą zgłosić się same, do wybranej przez siebie dowolnej poradni ginekologiczno-położniczej, która ma podpisany kontrakt z NFZ. Kobiety młodsze niż 25 lat i starsze niż 59 lat, mogą skorzystać z badania cytologicznego w ramach porady udzielonej przez lekarza specjalistę.
Lekarz na podstawie wywiadu (rozmowa dotyczy m.in. występowania nowotworów w rodzinie, przyjmowanych środków antykoncepcyjnych) ocenia czynnik ryzyka wystąpienia nowotworu szyjki macicy i pobiera materiał do badania cytologicznego. Pacjentki osobiście odbierają jego wynik.

W przypadku konieczności (zły wynik) wykonane jest badanie pogłębione (kolposkopia, badanie histopatologiczne wycinków).

Dlaczego warto?
Rak szyjki macicy jest nowotworem, który rozwija się długo, wolno i wieloetapowo. Pozwala to na zauważenie zmian przednowotworowych i wczesnych postaci nowotworów, które w większości przypadków rozwijają się nawet przez kilka lat. Odpowiednia profilaktyka i diagnostyka są więc w stanie uchronić nas przed rozwojem nowotworu i pozwalają na pełne wyleczenie. Należy pamiętać, że wczesnym zmianom nowotworowym w raku szyjki macicy z reguły nie towarzyszą wyraźne symptomy, nie możemy więc czekać z wizytą u lekarza aż zauważymy niepokojące dolegliwości!

Zagraża w każdym wieku
Rak szyjki macicy może objawić się w każdym wieku. Wedle statystyk średni wiek kobiety z zmianami nabłonka, poprzedzającymi  raka to 32-34 lata, raka nieinwazyjnego tj. ograniczonego do nabłonka 38-42 lata,  a raka klinicznie zaawansowanego tj. w pełni inwazyjnego 48-52 lata. W ostatnich latach średnia wieku kobiet z rakiem szyjki macicy systematycznie się obniża.

Program profilaktyki chorób odtytoniowych - palenie jest uleczalne

Palenie tytoniu nie zawsze jest postrzegane jako choroba przewlekła. W Polsce codziennie pali ok. 9 milionów dorosłych Polaków, w tym ok. 40% mężczyzn i 20% kobiet. Ok. 50% palaczy posiada symptomy uzależnienia od tytoniu, a 15% uzależnionych jest biologicznie od nikotyny. Związane z paleniem objawy chorobowe i zgony występują zwykle po długim okresie bezobjawowym. Pierwsze symptomy są kojarzone wyłącznie z paleniem tytoniu, nie zaś z postępującą chorobą. Umieralność na nowotwory płuca, chorobę występującą prawie wyłącznie u palaczy tytoniu, jest w Polsce na jednym z najwyższych poziomów na świecie. Ponadto palenie ma znaczący wpływ na wszystkie nowotwory złośliwe, na choroby układu krążenia i oczywiście na schorzenia układu oddechowego

Co roku z powodu schorzeń odtytoniowych umiera przedwcześnie ok. 50 tys. Polaków. Jednym z najczęściej występujących schorzeń wywołanych przede wszystkim paleniem tytoniu jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP). Choroba łączy przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc. W Polsce na POChP choruje przeszło 2 mln osób, co stanowi ponad 5 % społeczeństwa. Większość z nich to palacze.

Do kogo kierowany jest program?
Z programu mogą skorzystać palacze powyżej 18 r.ż., w tym - w zakresie diagnostyki POChP - w szczególności kobiety i mężczyźni pomiędzy 40 a 65 rokiem życia, którzy nie mieli wykonanej spirometrii w ramach programu profilaktyki POChP w ciągu ostatnich 3 lat (także u innych świadczeniodawców), u których nie zdiagnozowano wcześniej, w sposób potwierdzony badaniem spirometrycznym, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (lub przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy),

Jakie badania można wykonać w ramach programu?
W przychodniach POZ realizujących "Program profilaktyki chorób odtytoniowych" można wykonać badania lekarskie i diagnostyczne, tj. pomiar masy ciała, wzrostu, ciśnienia tętniczego krwi. Pozwolą wstępnie określić stan Państwa zdrowia i ryzyko zachorowania na choroby odtytoniowe. Jeśli ktoś zdecyduje się podjąć walkę z nałogiem, otrzyma skierowanie do poradni specjalistycznej, w której przygotowany zostanie dla niego program terapii odwykowej.

Świadczenia udzielane są bez skierowania, bez względu na przynależność świadczeniobiorców do list innych lekarzy POZ.

Program profilaktyki gruźlicy

Gruźlica jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterię - prątek gruźlicy. Źródłem zakażenia jest najczęściej chory na gruźlicę. Choroba przenosi się podczas kaszlu, kichania, odkrztuszania (odpluwania) głośnego śmiechu, mówienia (prątki wydalane są wraz z kropelkami śluzu).
Zakażenie drogą powietrzną jest najczęstszym sposobem zakażenia. Jeden nie leczony chory prątkujący może zakazić w ciągu roku średnio od 10 do 15 osób.
Gruźlica jest chorobą społeczną związaną z warunkami bytowania: życia (mieszkanie, odżywianie), pracy i wypoczynku. Przyczyną rozwoju choroby u zakażonego, jest osłabienie sił obronnych organizmu.
Na jej rozwój mają wpływ m.in. niedożywienie oraz złe warunki mieszkaniowe. Inne czynniki sprzyjające zachorowaniu na gruźlicę to: zakażenie HIV, cukrzyca, choroby nowotworowe, choroby krwi, schyłkowa niewydolność nerek, leczenie immunosupresyjne np. w stanach po transplantacji, pylica płuc, leczenie sterydami przez okres dłuższy niż 3 tygodnie w dawce powyżej 15mg/dobę, szybka utrata masy ciała.

Kto powinien skorzystać z Programu?
Adresatami Programu są osoby dorosłe, znajdujących się u świadczeniodawcy na liście świadczeniobiorców pielęgniarki poz, nie posiadające w dotychczasowym wywiadzie rozpoznanej gruźlicy. Badania powinny wykonać szczególnie osoby, które miały bezpośredni kontakt z osobami z już rozpoznaną gruźlicą lub osoby, u których stwierdza się przynajmniej jedną z następujących okoliczności, które mogą się przyczynić do rozwoju choroby:

• bezrobocie,
• niepełnosprawność,
• obciążenie długotrwałą chorobą,
• obciążenie problemem alkoholowym i/lub narkomanią,
• bezdomność;

Zagrożenie chorobą sprawdzane jest podczas wywiadu z pielęgniarką podstawowej opieki zdrowotnej. Osoby, które miały kontakt z chorym na gruźlicę, bądź wobec których istnieją inne przesłanki, mogą się zgłosić do pielęgniarki swojego lekarza poz bez skierowania. W uzasadnionych przypadkach, pacjenci kierowani są do lekarza, który zleca szczegółowe badania.